DeFi sonunda kullanıcılarına ödeme yapıyor: Gerçek kazanç (real yield) nereye akıyor?

2020'deki yield farming günlerini hatırlıyorum; APY oranları sanki yazım hatasıymış gibi görünüyordu. %1.000 getiri görüp bir "para açığı" bulduğunuzu sanıyordunuz. Aslında olan şuydu: Protokolün havadan bastığı bir token ile size ödeme yapılıyordu. Herkes çıkış yapmaya çalıştığı an fiyat çöktü ve o "kazançlar" bir anda uçup gitti. Şimdi ise bir değişim görüyoruz. Piyasa sonunda token teşvikleri ile gerçek kazanç (real yield) arasındaki farkı anlamaya başladı ve bu durum hangi protokollerin ayakta kalacağını belirliyor. Konuyla ilgili daha fazla detay için, CBT'nin daha önce yazdığı DeFi hacmi piyasa yatayken %1000 patladı; para aslında nereye gidiyor yazısına göz atabilirsiniz.

Kısa cevap

Token teşvikleri, bir kumarhanedeki kayıt bonusu gibidir; evin sizi içeri çekmek için sahte çipler bastığını fark edene kadar harika görünürler. Gerçek kazanç ise, protokolün gerçekten kazandığı paradan, genellikle işlem ücretleri veya faiz şeklinde kullanıcılara ödenen gerçek gelirdir. Biri pazarlama gideridir, diğeri ise gerçek bir iş modelidir.

Olay aslında nasıl çalışıyor?

Yıllarca DeFi, "likidite madenciliği" ile büyüdü. Bir proje, varlıklarınızı kilitlediğiniz için size kendi yerel tokenını veriyordu. Bu durum kısır bir döngü yarattı: Hype nedeniyle token fiyatı yükseldi, insanlar daha fazla farm yaptı, arz patladı ve fiyat çöktü. Bunu onlarca kez gördüm. Temelde, akıllı kontrat koduna sarılmış bir Ponzi şemasıydı.

Gerçek kazanç farklıdır çünkü sürdürülebilir bir kaynaktan gelir. Hyperliquid veya Pump.fun'a bakın. Bunlar insanları içeride tutmak için sadece token basmıyorlar. İşlem faaliyetleri ve ücretlerden devasa miktarda gerçek gelir elde ediyorlar. Bir protokol, gerçek kazançlardan sahiplerine neredeyse 100 milyon dolar dağıtıyorsa, bu bir pazarlama numarası değil, kâr dağıtımıdır.

Kendi deneyimlerime göre, en sürdürülebilir modeller basit bir mantığı takip ediyor:

• Protokol bir hizmet sunar (işlem, borç verme, takas).
• Kullanıcılar bu hizmet için stablecoin veya ETH gibi ana varlıklarla ödeme yapar.
• Bu gelir daha sonra token sahipleriyle veya likidite sağlayıcılarıyla paylaşılır.

İnsanların düştüğü hatalar

Yeni başlayanların yaptığı en büyük hata, yüksek APY'yi kârlı bir yatırımla karıştırmak. Eğer bir protokol %50 getiri sunuyor ama size değeri %90 düşen bir tokenla ödeme yapıyorsa, %50 kazanmadınız. Para kaybettiniz. Özellikle enflasyonla mücadele eden ve varlıklarını korumaya çalışan bizler için bu ayrım çok daha kritik.

Ayrıca insanların "emisyon oranını" görmezden geldiğini fark ediyorum. Eğer bir proje size çok fazla token ödüyor ama aynı zamanda piyasaya her gün milyonlarca yeni token sürüyorsa, ağdaki payınız seyreliyor demektir. Geriye doğru giden bir koşu bandında koşuyorsunuz.

Bir diğer kırmızı bayrak ise "kilit süresi". Bazı protokoller, o yüksek getirileri almanız için fonlarınızı aylarca kilitlemenizi istiyor. Volatilitenin yüksek olduğu bir piyasada bu çok büyük bir risk. Fonları "yüksek getirili" bir farmda hapsolduğu için döngünün zirvesini kaçıran birçok kişi gördüm.

Uygulamaya dökmek

Gerçek parayı bulmak istiyorsanız, APY'ye bakmayı bırakın ve gelire odaklanın. Protokolün, ücretlerden gerçekte ne kadar kazandığını gösteren bir paneli olup olmadığını kontrol edin. Gelir artarken token arzı sabit kalıyorsa, bu güçlü bir sinyaldir.

Son zamanlarda DeFi hacmindeki kaymaları takip ediyorum ve sermayenin rotasyon yaptığı çok net. Daha önceki Aave neden Spark'a milyarlarca dolar kaybediyor; DeFi borç verme dönemi bitiyor mu yazımda belirttiğim gibi, eski devlerden ciddi çıkışlar gördük. Para, verimliliğe ve gerçek ödemelere kayıyor.

Varlıklarınızı bu protokollere taşımaya başladıysanız, onları borsada bırakmayın. Bir haftadan fazla tutmayı planladığım her şey için donanım cüzdanı kullanmayı tercih ediyorum. Ben Ledger Nano Gen5 kullanıyorum çünkü yaklaşık 99 dolarla uygun bir seçenek ve E-ink dokunmatik ekranı, yanlışlıkla kötü niyetli bir DeFi kontratını imzalamayı çok daha zorlaştırıyor.

Bugün başlamak için:

1. Kanıtlanmış bir gelir akışı olan protokolleri arayın.
2. Getirinizi yerel tokenla değil, USD cinsinden hesaplayın.
3. Uzun vadeli birikimlerinizi borsadan çıkarıp soğuk depolamaya taşıyın.

Haberleri editörlerimizin seçtiği borsada takip edin: MEXC