Większość tokenów jest stworzona, by upaść. Jak rozpoznać te, które naprawdę zarabiają?

Przez ostatnie lata obserwowałam, jak ludzie tracą ogromne pieniądze na tokenach, które w białych księgach wyglądały świetnie, ale w rzeczywistości nie miały żadnego sposobu na zarabianie. To klasyczna pułapka. Widzisz projekt z ogromną wyceną FDV, ładną stroną i roadmapą obiecującą podbój świata, a pół roku później okazuje się, że token był tylko narzędziem dla funduszy VC, żeby zrzucić swoje udziały na zwykłych inwestorów. Jeśli masz dość cyklu pump-and-dump, najlepiej przestać patrzeć na "wizję", a zacząć analizować przepływy pieniężne. Pisaliśmy już o podobnych kwestiach w artykułach o stawkach finansowania oraz tokenizowanych akcjach.

Krótka odpowiedź

Zrównoważony projekt to taki, w którym token ma bezpośredni, matematyczny związek z przychodami, jakie generuje protokół. Jeśli protokół zarabia na opłatach, a te pieniądze idą na odkup tokenów lub wypłaty dla posiadaczy, mamy do czynienia z tzw. value capture. Jeśli token służy tylko do "zarządzania" projektem, który nie zarabia ani grosza, to prawdopodobnie tykająca bomba.

Jak naprawdę działa przechwytywanie wartości

Z mojego doświadczenia wynika, że większość początkujących myli "użyteczność" z "wartością". Token może być użyteczny, bo musisz go mieć, żeby korzystać z platformy, ale to nie znaczy, że jego cena wzrośnie. Jeśli platforma jest darmowa lub tania, a token nie przejmuje zysków, to jest on po prostu bezużyteczny.

Prawdziwe przechwytywanie wartości dzieje się wtedy, gdy protokół działa jak firma. Weźmy na przykład Hyperliquid (HYPE). Zamiast polegać na sztucznych nagrodach, żeby przyciągnąć użytkowników, generuje realne przychody z opłat transakcyjnych. Kiedy protokół zarabia i przeznacza te zyski na korzyść posiadaczy tokenów, token staje się prawem do udziału w sukcesie tego biznesu.

Podczas analizy szukam trzech rzeczy:

Źródło przychodów: Skąd biorą się pieniądze? (np. opłaty z tradingu, spready pożyczkowe, koszty subskrypcji).
Połączenie: Jak te pieniądze trafiają do tokena? (np. odkupy, bezpośrednie dywidendy lub nagrody za staking wypłacane w stablecoinach).
Tempo emisji: Ile nowych tokenów jest drukowanych? Jeśli projekt obiecuje 20% zysku, ale drukuje 30% więcej tokenów, żeby to sfinansować, to w rzeczywistości tracisz wartość.

Gdzie ludzie popełniają błędy

Największym błędem, jaki widzę, jest ignorowanie harmonogramu odblokowań (unlocks). Pisałam o tym wcześniej, szczególnie o tym, jak masowe odblokowania tokenów potrafią zabić momentum projektu, niezależnie od tego, jak dobra jest technologia. Możesz mieć najlepszy model biznesowy na świecie, ale jeśli fundusz VC zaraz odblokuje 10% całkowitej podaży i zacznie to sprzedawać, cena poleci w dół.

Kolejną czerwoną flagą jest "governance" jako maska dla braku wartości. Kiedy projekt twierdzi, że token służy do zarządzania, często oznacza to, że nie ma żadnego finansowego powodu, by go trzymać. Jeśli jedyne, co możesz zrobić z tokenem, to raz na kwartał zagłosować nad propozycją, to nie jesteś inwestorem, tylko wolontariuszem.

Obserwuję też narracje o "kołowrotku" (flywheel). Projekty uwielbiają twierdzić, że więcej użytkowników przyciąga więcej tokenów, co z kolei przyciąga jeszcze więcej użytkowników. W rzeczywistości te kołowrotki w czasie bessy kręcą się w drugą stronę. Kiedy wskaźnik Fear & Greed spada, tak jak teraz do poziomu 34, te "ekosystemowe" tokeny zapadają się, bo nie mają realnego dna w postaci faktycznych zarobków.

Jak to zastosować w praktyce

Jeśli chcesz znajdować projekty, które naprawdę płacą, przestań czytać zakładkę "O nas" na stronie i sprawdź dane. Spójrz na przychody protokołu w dashboardach. Jeśli przychody rosną, a cena tokena stoi w miejscu, możesz mieć do czynienia z niedowartościowanym aktywem. Jeśli cena szybuje, a przychody wynoszą zero, patrzysz na bańkę.

Kiedy już znajdziesz projekt z realną wartością, musisz go zabezpieczyć. Nie ufam giełdom w kwestii długoterminowego trzymania środków, zwłaszcza po tym, jak często upadały. Wolę portfele sprzętowe, żeby trzymać aktywa offline. Dla tych, którzy szukają balansu między bezpieczeństwem a nowoczesnym interfejsem, Ledger Flex jest solidnym wyborem, bo ma ekran E Ink z Gorilla Glass i całkowicie izoluje klucze od internetu.

Zacznij od wybrania trzech projektów, które lubisz, i zadaj sobie jedno pytanie: "Gdyby ten projekt zniknął jutro, czy token nadal miałby jakąkolwiek wartość opartą na zarobionych pieniądzach?". Jeśli odpowiedź brzmi nie, to nie jest to zrównoważony projekt. To tylko zakład o to, że następna osoba będzie chciała zapłacić za niego więcej niż Ty.

Handluj na nowościach na wybranej przez nas redakcyjnie giełdzie: Bybit