وزارت دادگستری آمریکا می‌گوید کدنویسی جرم نیست؛ چرا توسعه‌دهندگان کریپتو حالا می‌توانند نفس راحت بکشند؟

سال‌ها بود که بزرگ‌ترین ترس هر کسی که در فضای وب۳ فعالیت می‌کرد، نه باگ‌های کد یا کمبود نقدینگی بود، بلکه صدای زدن در توسط ماموران دولت آمریکا. این ابهام واقعاً خفقان‌آور بود. اگر شما نرم‌افزاری می‌نوشتید و شخص دیگری از آن برای تخلف استفاده می‌کرد، آیا شما همدست بودید یا فقط یک برنامه‌نویس؟ برای مدت طولانی، جواب این سوال خطرناک و مبهم بود. خیلی‌ها می‌پرسیدند آیا نوشتن قراردادهای هوشمند در حوزه قضایی آمریکا غیرقانونی است، اگر بعداً آن پروتکل برای پول‌شویی استفاده شود؟ حالا وزارت دادگستری آمریکا (DOJ) شفافیت زیادی ایجاد کرده و به نظرم این مهم‌ترین پیروزی رگولاتوری در چند سال اخیر است.

چه اتفاقی افتاد؟

وزارت دادگستری آمریکا در واقع موضعش را درباره مسئولیت توسعه‌دهندگان تغییر داده است. در مجموعه‌ای از تفاسیر قانونی اخیر، این سازمان سیگنال داد که نوشتن کدهای متن‌باز (Open-source) به خودی خود یک عمل جنایی نیست. این یعنی انتشار یک قرارداد هوشمند روی بلاک‌چین، حتی اگر آن قرارداد تراکنش‌های مالی‌ای را ممکن کند که دولت دوست ندارد، توسعه‌دهنده را تبدیل به یک مجرم نمی‌کند.

این تصمیم واکنش مستقیمی به دوران سخت «تورنادو کش» است؛ زمانی که خط بین «ساخت یک ابزار» و «اداره یک کسب‌وکار» کاملاً محو شده بود. حالا DOJ بین کسی که کد را می‌نویسد و کسی که رابط کاربری (Front-end) را مدیریت می‌کند یا روی دارایی‌ها کنترل دارد، تفاوت قائل می‌شود. اگر شما عملیات را اداره نمی‌کنید، هدف نیستید.

چرا این موضوع اهمیت دارد؟

من از سال ۲۰۱۹ این بازار را دنبال می‌کنم و می‌توانم بگویم که آن «ترس و واهمه» کاملاً واقعی بود. با توسعه‌دهندگانی حرف زده‌ام که همکاری با پروژه‌های خاصی را متوقف کردند چون می‌ترسیدند یک خط کد Solidity به عنوان «توطئه برای پول‌شویی» تفسیر شود. وقتی دولت ریاضیات را جرم بداند، نوآوری متوقف می‌شود.

این تغییر، امنیت ساختاری کل صنعت را عوض می‌کند. چون پروتکل را از رابط کاربری جدا می‌کند. اگر DOJ بپذیرد که کد، در واقع نوعی «بیان» (Speech) است، حق بنیادین ساخت و ساز محافظت می‌شود. این یعنی می‌توانیم از دوران «رگولاتوری از طریق مجازات» فاصله بگیریم و به دنیایی برویم که توسعه‌دهندگان بتوانند بدون نیاز به داشتن یک تیم حقوقی برای هر تغییر کوچک در کد، تجربه کنند.

البته این یک کارت «خروج رایگان از زندان» نیست. اگر فعالانه یک پروتکل را مدیریت می‌کنید، از کارمزدها سود می‌برید و به کاربران کمک می‌کنید تحریم‌ها را دور بزنند، هنوز در معرض خطر هستید. اما برای کسانی که فقط می‌سازند، حالا هوا کمی پاک‌تر شده است.

تله رابط کاربری یا Interface

در حالی که کد اصلی حالا امن‌تر است، خطر هنوز در «رابط کاربری» یا همان وب‌سایت‌ها کمین کرده است. دولت فهمیده که دستگیر کردن یک تکه کد غیرمتمرکز سخت است، اما دستگیر کردن کسی که وب‌سایتی را اداره می‌کند تا مردم با آن کد تعامل داشته باشند، خیلی راحت است.

به همین دلیل همیشه به دوستانم می‌گویم در نحوه استقرار (Deploy) پروژه‌هایشان دقت کنند. منطق «کد جرم نیست» برای قرارداد هوشمند روی زنجیره است. اما اگر یک وب‌سایت شیک بسازید و آن را به عنوان راهی برای مخفی کردن پول تبلیغ کنید، از «توسعه‌دهنده» به «اپراتور» تبدیل شده‌اید. این تفکیک احتمالاً محور اصلی شکایت‌های بعدی در دنیای کریپتو خواهد بود.

نگاه من به مسیر پیش‌رو

من با احتیاط خوش‌بین هستم. اعتماد کامل به ثبات دولت ندارم، اما این یک قدم به سمت عقلانیت است. سال‌هاست که آمریکا سعی می‌کند قوانین مالی دهه ۱۹۳۰ را روی رمزنگاری قرن بیست و یکم پیاده کند. پذیرفتن اینکه نوشتن یک قرارداد هوشمند جرم نیست، در واقع پذیرفتن واقعیت است.

اما وقتی ریسک قانونی برای توسعه‌دهندگان کم شود، تمرکز روی «حضانت و کنترل» (Custody) می‌رود. اگر در دنیای دیفای (DeFi) فعالیت می‌کنید، باید روی جایگاه کلیدهای خود وسواس داشته باشید. من آدم‌های زیادی را دیدم که دارایی‌هایشان را در صرافی‌ها گذاشتند و بعد در جریان یک فشار رگولاتوری، دیدند که نمی‌توانند پولشان را جابجا کنند. من شخصاً از Ledger Nano Gen5 استفاده می‌کنم چون ارزان‌ترین راه برای داشتن یک رابط لمسی امن است، در حالی که کلیدهای خصوصی من کاملاً آفلاین می‌مانند. این بهای کمی است برای اینکه نگران نباشم آیا تیم حقوقی یک صرافی ناگهان حساب‌های مرا بر اساس یک یادداشت جدید از DOJ مسدود کرده یا نه.

در مرحله بعد چه چیزی را زیر نظر دارم؟

منتظرم ببینم SEC (کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا) چه واکنشی نشان می‌دهد. DOJ و SEC همیشه یک زبان مشترک ندارند. شاید DOJ بپذیرد که کد جرم نیست، اما SEC همچنان ادعا کند که توکنی که برای مدیریت آن کد استفاده می‌شود، یک «اوراق بهادار ثبت نشده» است.

آزمون واقعی، اولین اکسپلویت بزرگ دیفای یا پرونده‌های جدید «میکسرها» خواهد بود. اگر DOJ در اوج فشارهای سیاسی به این اصل پایبند بماند، می‌فهمیم که این یک تغییر واقعی در سیاست است و نه فقط یک آرامش موقت. تا آن زمان، به ساختن ادامه دهید، اما رابط‌های کاربری خود را از منطق اصلی کد جدا نگه دارید.